Archief van de rubriek ‘Friesland’
Achterom kijken 19
In deze serie, getiteld Achterom kijken, plaats ik mijn hoofdzakelijk documentaire foto’s, gemaakt in onder meer Friesland (1956-1961) en Noord-Brabant (vóór 1956 en sinds 1961). Meer info hierover. De complete serie is via ‘Rubrieken’ in het menu (links) te bereiken. © Guido t’ Sas. |
Meer dienstbaarheid dan kassa, 1958
Babyverzorging in het wijkgebouw van het (r.-k.) Wit Gele Kruis in Bakhuizen (Fr.), omstreeks 1958. De belangeloze dienstbaarheid van met name vrouwelijke religieuzen aan onderwijs en gezondheidszorg tot in de jaren zestig van de vorige eeuw is een nagenoeg vergeten stukje geschiedenis. Het waren niet allen Magdalene Sisters.
‘Commissaris, doe es ‘n koe na’
Kijk hier voor het ‘Fries Ambassadejournaal’, waaraan dit fragment is ontleend.
Niet te vroeg juichen
Nu Leeuwarden juicht om zijn uitverkiezing tot Culturele Hoofdstad van Europa 2018, is het tijd, even terug te grijpen naar een wetenschappelijk studie uit 2011, waaruit valt te af te leiden dat de economische baten van de hiermee verbonden activiteiten verre van zeker zijn. Het onderzoeksrapport van de kunsthistorica Roanne van Leijden.
NPO Holland liet het weer afweten
Terwijl iedereen uit Eindhoven (Brabant), Maastricht en Leeuwarden in Amsterdam zat te nagelbijten, om met Brabants Dagblad te spreken, omdat vanmiddag om half vijf in Amsterdam de Culturele Hoofdstad 2018 zou worden onthuld, hield NOS24 het op een saai betoog van president Obama, gevolgd door een oudbakken middagjournaal. NPO Holland op z’n best, immers de kandidaten waren slechts periferie, oftewel provincie.
Gelukkig was er wel Radio 1 en natuurlijk Twitter, waar, nadat het ED ´Kom
maar op´ had geroepen, BN/DeStem als eerste meldde dat ´Eindhoven en dus ook Breda´ ernaast grepen.
Achterom kijken 10
In deze serie, getiteld Achterom kijken, plaats ik mijn hoofdzakelijk documentaire foto’s, gemaakt in onder meer Friesland (1956-1961) en Noord-Brabant (vóór 1956 en sinds 1961). Meer info hierover. De complete serie is via ‘Rubrieken’ in het menu (links) te bereiken. |
Wereldberoemd in Nederland, ca. 1960
Tom Manders (1921-1972) was een tekenaar, decorontwerper en komiek die in de jaren vijftig opeens ‘wereldberoemd in Nederland’ werd als de vagebond Dorus. Vooral nadat hij door de VARA naar de televisie werd gehaald. Hij werd BN-er avant la lettre.
Rond 1960 had de Leeuwarder politie de grootste moeite, het publiek in bedwang te houden, toen hij met een stormram een middenstandsfestijn in het Beursgebouw opende. Let ook op de menigte op het balkon van het toenmalige Hotel Amicitia.
Bloemrijk eerherstel Foekje Dillema
In het Bloemencorso van Valkenwaard (8 september) zal dit jaar een wagen meerijden, gewijd aan de Friese atlete Foekje Dillema (1926-2007). Dit meldt Omrop Fryslân. Het thema van het corso is dit jaar ‘Vergeten Nederlanders’. Volgens de website van de omroep, zijn ‘de bedenkers van de wagen geraakt door de tragiek van Foekje Dillema’, die in 1949 met haar prestaties de Olympisch kampioene Fanny Blankers-Koen naar de kroon stak, maar een jaar later door de KNAU voor het leven werd geschorst, omdat ze ‘geen vrouw zou zijn’. Dit is later (te laat!) met behulp van DNA-technieken weerlegd.
Meer hierover op Wikipedia.
Nog eens het Friesch Dagblad
Mede dankzij die oude donkere kamer op de zolder van het Friesch Dagblad aan de Galileeër Kerkstraat, in de binnenstad van Leeuwarden, die ik mocht gebruiken, was ik daar in de jaren vijftig – hoewel verbonden aan het katholieke Ons Noorden – kind aan huis. Had een sleutel van de voordeur. Ik kwam er zelfs ‘s zondags, als alles er, naar de gereformeerde traditie doodstil was.
Meer op Manieren
Laatste regionale krant verliest zelfstandigheid
Het gaat hard in krantenland. Het negatieve nieuws over de exploitatie van vooral de regionale dagbladen dendert maar door. Vandaag werd bekend dat het protestants-christelijke Friesch Dagblad, de laatste nog zelfstandige provinciale krant in Nederland, tegen de symbolische som van 1 euro (namelijk met schulden en al) wordt overgenomen door de Noordelijke Dagblad Combinatie (NDC), met onder meer de Leeuwarder Courant en Het Dagblad van het Noorden (Groningen). Terwijl ook die NDC in zwaar weer verkeert. Hoe groot moet de nood zijn.
Meer op Manieren Lees ook: Nog eens het Friesch Dagblad
Omgekeerde camerabewaking
Die overval op Brink’s in Best (Echt, zei Een Vandaag, Echt nie, twitterde Jan Waalen.) staat niet op zichzelf, zoals we allen weten. Bewaak je goud en je geld, is het parool. Dat hebben ze ook in het Friese Joure begrepen, sinds daar op een terrein rond een goud- en zilverbedrijf een op de ingang gerichte camera is gevonden.
Bomans en zijn duel met een Boterletterkundige
Tot mijn persoonlijke herinneringen aan Godfried Bomans behoort een schaakduel met de zich Boterletterkundige noemende Franeker bakker Riemersma.
De jonge Godfried als schaker.->
Hij, die bakker dus, las in Bomans’ bundel Oude en nieuwe buitelingen (Elsevier, 1952) de zin: ‘Bakkers zijn daarom altijd slechte schakers’, liet dat niet op zich zitten en daagde de schrijver-schaker uit tot een duel, dat werd uitgevochten op de voorpagina van de Friese krant, waarvan ik redacteur was.
Meer op Manieren
(Dit stukje verscheen ook in Godfried, periodiek van het Godfried Bomans Genootschap, jaargang 36, nummer 2, september 2014.)
Dag Atje
Atje Deelstra is (het klinkt raar, dat weet ik) eigenlijk nooit helemaal uit mijn gedachten weggeweest. Dat komt omdat ze verbonden is aan mijn debuut als journalist in Friesland, januari 1956 (elfstedenwinter, trouwens). De eerste kortebaanwedstrijd voor vrouwen, die ik meemaakte. In Oldeboorn (Âldeboarn), dat dorpje met z’n ranke scheve torentje. Daar ontdekte ik dat Pisa eigenlijk niks bijzonders is; de Oldehove in Leeuwarden staat trouwens ook flink uit het lood.
Atje was toen 17 en moest het opnemen tegen Martha Wierenga, de kortebaan-coryfee van dat moment. Wie – krap, krap, krap, meer lopen dan schaatsen – die 100 meter won, weet ik niet meer.
Meer op Manieren
Update 05.12.15
Nog altijd populair in haar woonplaats Jirnsum
Ook in Friesland gebeuren rare dingen
‘Ook Aarle kan ingrijpend van aangezicht veranderen. Kunstjes genoeg hiervoor,’ schreef Jasper van der Schoot onlangs op deze site. Hij doelde daarmee op het riskante beleid van de Provincie Noord-Brabant op het vlak van het gebruik van de ruimte in de zogenaamde buitengebieden, waarbij hij wees op enkele rare ontwikkelingen in het buitengebied, met name in Zandoerle (gemeente Veldhoven). Via een bericht in de Leeuwarder Courant over een mij van jongsaf bekende Friese schilder kwam ik aan de weet, dat het ook in het mooie Friese waterland wel eens flink uit de hand kan lopen.
De krant van 18 januari 1963
De Leeuwarder Courant heeft haar editie van 18 januari 1963 – de zwaarste Elfstedentocht ooit – online gezet. Op het tijdstip van verschijnen, stond de overwinning van Reinier Paping nog ter discussie, wegens wat heet ‘zuigen door derden’. Paping weigerde op de Wielen de krans. Mooi is <- bijgaand bericht over de onmogelijkheid, het Finishdoek op de Groote Wielen overeind te houden. |
Emiel Bootsma, dagdichter:
De Friese echtgenotes klagen / Voor hen is de winter geen pret / Zij slijten eenzaam hun dagen / Nu hun gemalen zijn uitgezet
Toch Elfstedentocht
Daar is moed voor nodig hoor: om gewoon te beginnen over de Elfstedentocht terwijl er sinds vorig jaar een taboe op rust. Geheel terecht, natuurlijk, en het leek al werkelijkheid te kunnen worden dat we pas na de Elfstedentocht de ijsmeesters zouden gaan interviewen met de vraag hoe het gekomen was. Maar DWDD doorbrak gisteren het taboe. | Meer op SanteLOGie |
Jacq Geukers
Jacq Geukers, burgemeester van Helmond van 1966 tot 1986 is zaterdagnacht op 91-jarige leeftijd overleden.
Een aimabele man, die in de tweede helft van de jaren vijftig van secretaris van de Sint-Adelbertsvereniging (club van katholieke intellectuelen) ‘promoveerde’ tot de tweede roomse burgemeester van Bolsward –>.
Ik zie hem en zijn gezin op de dag van zijn installatie nog voor me, op het bordes van het schitterende renaissance- stadhuis, terwijl hij zijn zoontje op de balustrade zette.
Meer op Manieren
Oudste stoomgemaal (Lemmer) gaat weer draaien
Het oudste nog werkende stoomgemaal ter wereld, het Ir. Woudagemaal in Lemmer, gaat vanaf maandag weer draaien, zo meldt de Leeuwarder Courant. Het is zonder meer nodig, gezien de overvloedige regen van de laatste dagen.
Het gemaal is eerste en tweede kerstdag open voor het publiek.
Raadsleden gedeeltelijk drooggelegd
Raadsleden van de Friese gemeente Achtkarspelen mogen na afloop van raadsvergaderingen niet langer dan een uur nazitten en moeten hun drankgebruik daarbij minderen. De gemeenteraad hoopt zodoende te voorkomen dat de leden hun mond voorbijpraten tegenover journalisten. Onlangs publiceerde een plaatselijke krant nieuws over de voordracht van een nieuwe burgemeester. Sommige raadsleden zouden dat ondanks hun geheimhoudingsplicht hebben gelekt. Onder invloed? Dat zal wel, moet de gemeenteraad hebben gedacht.
Meer op Manieren
‘Originele kijk’ zou Leeuwarden kanshebber maken Culturele Hoofdstad 2018 te worden
Als insider van achtereenvolgende projecten Culturele Hoofdstad van Europa ziet Robert Palmer grote kansen voor kandidaat Leeuwarden in 2018. Palmer die de Friezen ‘coacht’, zei dat woensdag in de Leeuwarder Courant.
Vrijdag maakt een jury in Amsterdam bekend, welke van de vijf gegadigden, waaronder Eindhoven/Brabant, door mogen naar de volgende ronde. Dat zouden er twee of drie worden. De uiteindelijke keuze valt eind augustus 2013.
Update 30.11.12: Intussen staat vast dat Leeuwarden, Eindhoven/Brabant en Maastricht door gaan naar de volgende ronde. Den Haag en Utrecht vallen af.
Sint Nicolaas ga!
Studio Willy van der Steen maakte een nieuw Suske-en-Wiske-album, ‘Het geheim van Sinterklaas’, waarin zwarte pieten terecht komen in het Friese dorp Sint Nicolaasga. De grap ligt voor de hand: Ga! Ze is dan ook stokoud. De Friese cartoonist Felix Roosenstein tekende Sint in de jaren vijftig van de vorige eeuw al op een steigerende schimmel bij een richtingwijzer naar Sint Nicolaasga.
Ga of gea betekent landschap.